Xu hướng học văn ngày càng phát triển, trong đó Soạn bài Người ở Bến Sông Châu là một bài viết ngắn nhất mà vẫn đủ ý được biên soạn bám sát sách Ngữ văn lớp 10 Cánh diều giúp học sinh soạn văn 10 dễ dàng hơn.
Nội dung
Soạn bài Người ở Bến Sông Châu – ngắn nhất Cánh diều
1. Chuẩn bị
Yêu cầu trong trang 42 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2 – Cánh diều:
- Nhân vật chính trong truyện là dì Mây. Có số phận bất hạnh: tham gia kháng chiến bị mất một chân, trở về thì người mình yêu đã lập gia đình mới. Tính cách, số phận nhân vật được thể hiện qua tình huống: chú San lấy vợ và vợ chú San vượt cạn.
- Chiến tranh gây ra nhiều bi thương, chia rẽ với số phận con người. Người kể chuyện có thái độ đồng cảm, thương xót cho số phận của các nhân vật. Dựa vào cách xây dựng tình huống, tính cách nhân vật của tác giả.
- Hậu quả của chiến tranh: gây thiệt hại lớn về kinh tế nước nhà, chia ly gia đình, cướp đi mạng sống của những con người vô tội hoặc khiến họ trở thành khuyết tật suốt đời.
- Tác giả Sương Nguyệt Minh
- Nhà văn, tên thật là Nguyễn Ngọc Sơn, sinh năm 1958
- Ông là nhà văn quân đội, đến với nghiệp văn chương khá muộn màng, năm 1992, lần đầu tiên có truyện ngắn đăng trên Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Trước khi đến với nghiệp văn, ông từng làm nhiều nghề sinh nhai: từ buôn thuốc lá, trứng vịt, pháo; làm nghề khoan giếng, cho đến cắt dán phong bì.
- Hiện tại, nhà văn Sương Nguyệt Minh đang công tác tại Ban Sáng tác – Tạp chí Văn nghệ Quân đội.
2. Đọc hiểu
- Nội dung chính:
“Người ở bến sông Châu” của Sương Minh Nguyệt là tác phẩm tái hiện cuộc sống và số phận con người hậu chiến tranh, đồng thời ngợi ca vẻ đẹp của nhân vật dì Mây – một người phụ nữ vị tha, nhân hậu. - Trả lời câu hỏi giữa bài:
Câu 1: Sự việc kể về đám cưới của chú San và cô Thanh – giáo viên ở xóm Bãi bên kia sông. Dì Mây trở về vào đúng ngày chú San đi lấy vợ. Dì trở về khiến mọi người đều rất vui mừng nhưng không ai dám nói đến chuyện chú San đã đi lấy vợ.
Câu 2: Lời đối thoại giữa dì Mây và chú San. Dì cương quyết bảo chú về, không muốn nói chuyện vì mọi chuyện đã kết thúc, chú San vẫn cố gắng muốn nói lời xin lỗi tới dì.
Câu 3: Biện phá điệp ngữ: người con gái
=> Nhấn mạnh vào trạng thái, hành động của người con gái bên bến sông Châu
Câu 4: Chú San và dì Mây kể lại những kỷ niệm về thời gian sống xa nhau.
Các câu hỏi cuối bài:
Câu 1: Các sự kiện chính:
- Dì Mây trở về, chú San đi lấy vợ
- Cuộc trò chuyện của dì Mây với mẹ, Mai và lũ bạn của Mai
- Dì Mây đỡ đẻ cho vợ chú San
- Hậu quả chiến tranh tác động lên số phận con người
Cách xây dựng cốt truyện của tác giả rất độc đáo, mỗi phần là một tình huống giúp bộc lộ tính cách, phẩm chất của nhân vật, mạch truyện được kể theo trình tự thời gian giúp người đọc có thể dễ dàng theo dõi.
Câu 2: Dì Mây là nhân vật trung tâm
Câu 3: Dì Mây là người yêu nước, dũng cảm, gan dạ
“Dì Mây chắn cửa hầm che chở cho thương binh. Bom nôt người người lính công binh sốt rét tóc rụng trọc đầu vẫn lành lặn.."Dì Mây là người thuỷ chung trong tình yêu. Ví dụ: “Ngày ở Trường Sơn, trang nhật kí nào em cũng viết tên anh”.
Dì Mây là người nhân hậu, vị tha. Ví dụ: “Thôi! Lỡ rồi! Đằng nào cũng chỉ một người đàn ông khổ. Anh về đi”. Trong đêm mưa tầm tã, dù chân khiếm khuyết nhưng dì Mây sẵn sàng đi trong đêm để đỡ đẻ cho vợ chú San. Dì Mây có cuộc đời ngang trái, éo le nhưng luôn ngời sáng phẩm chất tốt đẹp.
Câu 4: Cảnh và diễn biến tâm lý các nhân vật trên bến sông Châu:
- Trong mắt hai người không phải màn đêm dưới tán lá bưởi thoang thoảng mùi hương thuần khiết mà là bến sống.
- Bến sông Châu năm ấy giữa mùa hoa gạo cháy. Từng cánh, từng cánh hoa đỏ tươi rắc đầy lối đi.
- Người con gái chèo đò đưa người con trai đi nước ngoài học. Đò ngang bồng bềnh…người con gái bỏ chèo ôm chặt, nép đầu vào ngực người yêu. Con đò cứ trôi đi, chở hai người lặng im ôm nhau như không hề có chiến tranh, không có cuộc chia ly.
- Hai người kể lại cho nhau nghe những hồi ức đẹp “Ở nước ngoài, đêm nào anh cũng nhớ đến em, nhớ bến sông Châu”, “Ngày ở Trường Sơn, trang nhật kí nào em cũng viết tên anh”.
- Tình yêu, nỗi nhớ như kéo không gian, thời gian gần lại. Trong lòng họ, tình yêu, tình thương lại càng thêm gắn bó, đoàn kết. Đó chính là truyền thống, niềm tự hào của dân tộc Việt Nam ta.
- Không khí ngột ngạt nghẹt thở. Đó đây im ắng hãi hùng như đang dồn nén cho một trận cuồng phong bão tố sắp cuộn lên ở bến sông Châu.
Câu 5: Không gian: bên bến sông Châu, nhà dì Mây, nhà chú San
Thời gian: khi dì Mây đi lính trở về, chú San lấy vợ
Hình ảnh dòng sông, con đò, cây cầu xuất hiện trong truyện gắn với những kỉ niệm tình yêu của dì Mây và chú San, đó cũng là nơi phản ánh hiện thực chiến tranh khốc liệt mà bi thương.
Câu 6: Điểm nhìn của người kể chuyện: ngôi thứ ba, người kể toàn tri, đứng bên ngoài và kể lại câu chuyện.
Tác dụng:
- Dẫn dắt người đọc tìm hiểu thế giới các nhân vật.
- Đưa ra cách nhìn nhận, đánh giá các nhân vật từ điểm nhìn của người kể chuyện.
- Đem đến cho bạn đọc cái nhìn khách quan, đa chiều về cuộc sống.
Câu 7: Vấn đề được đặt ra trong truyện ngắn này là hậu quả chiến tranh tác động lên cuộc sống con người và bài ca của tình người. Những năm tháng kháng chiến gian khổ, ác liệt không chỉ khiến cho biết bao chiến sĩ hi sinh mà còn gây ly biệt gia đình, chia rẽ hạnh phúc đôi lứa. Thế nhưng dù vậy, dân tộc ta vẫn luôn đặt tình yêu nước, đặt nhiệm vụ thống nhất đất nước lên hàng đầu. Và càng trong nghịch cảnh, tình yêu thương giữa người với người lại càng thêm gắn bó, đoàn kết. Đó chính là truyền thống, niềm tự hào của dân tộc Việt Nam ta.
